Ibihangange byo mu gihe cy'urubura (Igice cya I)

Hashize imyaka igera kuri miliyoni 2.6, igihe cy'urubura cya Quaternary cyatangiye. Isi yinjiye mu gihe cy'ubukonje burambye - urubura runini rwagutse ruturutse ku mpera, rutwikira ibice binini by'isi y'Amajyaruguru, aho ubushyuhe bw'isi buri hagati ya 5°C na 10°C buri hasi ugereranije n'ubu. Mu bihe bikomeye nk'ibyo, itsinda ry'ibihangange ryarakomeye ku rubura no ku butaka. Bambaye ubwoya bwinshi, bitwaje amahembe manini cyangwa ibisasu by'intambara, bihanganira ubukonje bukabije mu buryo bwabo. Banyuze ku Isi muri Pleistocene, ariko barazimira ubwo igihe cy'urubura cya nyuma cyari kigeze ku iherezo.

Woolly Mammoth: Igihangange cya Shaggy cyo mu mirima y'urubura

Inyamaswa yitwa “woolly mammoth” ni yo nyamaswa izwi cyane mu gihe cy’urubura. Mu rwego rwa siyansi izwi nka Mammuthus primigenius, yari itwikiriwe n’ubwoya bwinshi, bw’umukara w’ibara rya zahabu cyangwa umutuku w’umukara — ubwoya busanzwe bushobora kwihanganira ubushyuhe buri hasi kugeza kuri -50°C.

Inyoni nini cyane yari nini kurusha inzovu zo muri iki gihe — ifite uburebure bwa metero 3 ku rutugu kandi ipima toni zigera kuri 6. Ubusanzwe amahembe y’ingore yapimaga metero 1.5 kugeza kuri 2, mu gihe amahembe y’ingore yapimaga metero 2.2 kugeza kuri 2.5, hamwe n’izindi nyoni zirenza metero 3. Ikiranga cyane ni amahembe yayo afite ubugari bukabije, afite imitwe yerekeje imbere — nk’imikufi minini. Abahanga mu bya siyansi bemeza ko iyi nyoni nini yakoresheje ayo amahembe kugira ngo ikureho urubura igere mu byatsi biri munsi yayo.

Mu ruganda rwa Hualong, inyamaswa yacu yitwa animatronic woolly mammoth ikora neza ibi bintu: imiterere y'ubwoya bworoshye, amahembe manini afite ibara, n'imiterere ikomeye. Ingendo zayo zirimo guhumeka, kuzunguruka kw'igituza, no kugenda k'umutwe n'umurizo - bibereye inzu ndangamurage, pariki z'imyidagaduro, n'ahantu hagurishirizwa ibicuruzwa.

Mammoth 1
Mammoth 2

Inkweto zo mu bwoko bwa Woolly Rhino: Inkweto zo mu gihe cy'urubura zambaye intwaro

Inyegamo y'ubwoya yari mu rubura iruhande rw'iyo nyoni nini cyane. Yatuye mu turere tw'amajyaruguru ya Eurasia, ifite uburebure bwa metero 3.5 kugeza kuri 4, metero 2 kugeza kuri 3 ku rutugu, kandi ipima toni zigera kuri 7 - nini gato kurusha inyegamo y'umweru yo muri iki gihe. Umubiri wayo wose wari wuzuye ubwoya bwinshi n'uruvange rw'ibinure byo gukingira. Kubera amatwi yayo maremare, amaguru magufi akomeye, n'umubyimba muto, yari imenyereye neza ubukonje. Ikintu cyagaragaye cyane ku nyegamo y'ubwoya ni amahembe yayo abiri ku zuru - ihembe ry'imbere ryari rirerire kandi rigonze inyuma, ihembe ry'inyuma rikaba rigufi. Bitandukanye n'amahembe y'inyegamo y'ubu, amahembe y'inyegamo y'ubwoya yari arambuye.

Ibisigazwa by'impyisi zo mu bwoko bwa rhino zimeze nk'ubwoya bikwirakwiriye mu majyaruguru ya Eurasia, bigatuma iba imwe mu moko y'impyisi zikura cyane mu gihe cy'urubura. Yakomeje kubaho kugeza mu myaka 11.000 ishize, irazimira hamwe n'ibihe by'urubura.

Impyisi ya Hualong ifite ubwoya butangaje ikora neza ubwoya bwayo bunini n'amahembe abiri - kuva ku gituza cyayo gikomeye kugeza ku bipimo by'amaguru yayo akomeye, buri kantu kose kagaragaza imiterere mibi y'urubura. Igarura ubu bwoko bw'inyamaswa zamaze igihe kirekire zitakiriho, ikaba igihamya gifatika cy'ubwinshi n'ubushobozi bwo kwihuza n'ibindi binyabuzima byo mu gihe cy'urubura.

impuku zo mu bwoko bwa rhinoceros
Inkweto zo mu bwoko bwa rhinoceros 2

Umushwi wo mu butaka: Intambara y'umuswa ifite inzara nini

Muri filime ya filime yitwa “Ice Age”, “Sid” y’umuswa udasanzwe kandi ukundwa yasize isura irambye ku bitabiriye. Ariko mu gihe cy’urubura nyarwo, hariho “sloth” nini cyane kurusha Sid — zari zituye hasi, zari nini cyane, kandi ntizatindaga. “Sloth” yo hasi (Megatherium) ni yo izwi cyane mu bwoko bwayo, ipima toni zigera kuri 5 — nini kurusha inzovu yo muri Aziya muri iki gihe. Inkokora zayo zari nini cyane — zigera kuri santimetero 40 z'uburebure, zirenze kure amenyo y'injangwe ifite amenyo y'umuswa. Izi nkokora nini zari intwaro zikomeye zatanzwe n'ibidukikije.

Iyo yahuraga n'inyamaswa ziryana nk'injangwe ifite amenyo y'umukara, umukara wo hasi ntiyagerageje guhunga (ntiyashoboraga kubarusha). Ahubwo, yazamuye inzara zayo nini mu kwirwanaho - ndetse n'injangwe ikomeye ifite amenyo y'umukara yagombaga gutekereza kabiri mbere yo guhangana n'inyamaswa nini nk'iyo.

Imbwa yo mu bwoko bwa Hualong, ifite imiterere y’inyamaswa, ikora nk’inyamaswa, yigana neza inzara zayo nini n’inini. Uru ruvange rutangaje rw’uburemere n’ubuhanga, ubugoryi n’iterabwoba, rutuma imbwa yo mu bwoko bwa “ground sloth” igaragara cyane mu imurikagurisha ry’ibintu bigezweho mu gihe cy’urubura.

Isi y'umunebwe
Isi y'Umunebwe 2

Glyptodon: "Ikigega cy'ubutabazi" gifite intwaro

Niba umuswa wo ku butaka yari umurwanyi wo mu gihe cy'urubura, glyptodon yari ikinyabiziga cy'intambara kigenda. Glyptodon, yo mu muryango wa hafi w'ingagi zo muri iki gihe, yageraga kuri metero 3.5 z'uburebure kandi ipima toni zigera kuri 2. Umubiri wayo wose wari utwikiriwe n'igikonoshwa gisa n'inyamaswa kigizwe n'amasahani arenga 1.000 y'amagufwa - umwambaro w'intwaro karemano. Umutwe wayo wari ufite ingofero y'amagufwa, kandi umurizo wayo wari ukingiwe n'impeta z'amagufwa - ubwoko bumwe na bumwe, nka Doedicurus, bwanahinduye umurizo ufite amenyo. Glyptodon yagaragaye bwa mbere muri Amerika y'Epfo hanyuma ikwirakwira mu majyaruguru inyuze mu gace ka Panama igera muri Amerika y'Amajyaruguru. Yari irya ibimera kandi igenda buhoro, ariko intwaro zayo zikomeye zabujije inyamaswa nyinshi zirya inyama.

Glyptodon yacu ya animatronic yongera iyi "tangi y'ubuzima" ifite igikonoshwa cyayo cy'amagufwa cyihariye n'imiterere yacyo izengurutse kandi ikomeye - itanga agaciro k'uburezi n'ubwiza bw'amaso.

Igikoko Gifite Ameno 1
Igikoko cy'amenyo 2 cyo gushushanya

Ibirenze Kurebwa — Izuka

Kuva ku bwoya bw'inyamaswa y'inkazi ifite ubwoya butoshye n'amahembe abiri y'inyamaswa y'inkazi ifite ubwoya, kugeza ku nzara nini z'inyamaswa y'inkazi yo hasi n'intwaro y'igisimba cy'inyamaswa y'inkazi - buri gicuruzwa cyakozwe neza cyane hashingiwe ku bushakashatsi bwa kera. Byubakiwe mu byuma by'icyuma byiza cyane n'ibikoresho biramba, ibi biremwa by'inyamaswa bikoresha animatronic bibereye kureba hanze igihe kirekire. Ingendo zabyo zirimo guhumeka, gufungura umunwa, kunyeganyega umurizo, no guhumeka inda - bitanga ubuzima nyakuri bw'umubiri.

Nubwo igihe cy'urubura cyagiyeho kera cyane, ibi bihangange byabonye "ubuzima" bwa kabiri - byagaruwe atari igihe, ahubwo n'amatsiko y'abantu n'amaboko y'abanyabukorikori b'abahanga.


Igihe cyo kohereza: 24 Nyakanga-2026